روایت ۶ استانی که فقط مرکزشان سینما دارد/ ایلام، تنها استان بدون سینمای ایران/ مردم کرمانشاه و چهارمحالوبختیاری در انتظار
مدیرعامل موسسه سینماشهر تایید میکند که در حال حاضر ایلام با ۱۲ شهرستان، تنها استان ایران است که تماشای فیلمهای روی پرده در آن ممکن نیست و هیچ سالن سینمای فعالی، نه در مرکز استان و نه در شهرستانهای آن کار نمیکند. هرچند کهگیلویهوبویراحمد نیز در این لحظه در همین وضعیت قرار دارد اما دست کم امید میرود که به زودی شاهد ازسرگیری کار سینما «هنر یاسوج» و «سیمرغ سیسخت» در این استان باشیم. ضمن این که یک پردیس سینمایی هم در گچساران در حال ساخت است. در ایلام اما نه از مرکز استان؛ سینما فرهنگ ایلام، نه از سینما سراب آبدانان و نه از سینما کلهر ایوان، هیچ خبر امیدوارکنندهای در دست نیست.
نرگس کیانی: «فکر کردن به تمهیدات لازم برای تشکیل جلسات شورای سینما به ریاست استانداران در هر استان و ارائه طرح احداث سینما در شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت و فاقد سینما» حداقل اتفاقات مثبتی بود که اولین جلسه شورای سینما (۶ بهمن ۱۴۰۳) با آنها آغاز شد. با تشکیل جلسات شورای سینما در استانها، دستکم میتوان مطمئن بود تبعات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و احساس بیعدالتی، از نزدیکترین فاصله ممکن به چشم مدیران میآید. احساس بیعدالتی ناشی از زندگی در جایی که اگر هم سالن تئاتر و موسیقی و گالری نقاشی ندارد دست کم باید یک سالن سینما، حتی با نازلترین کیفیت، داشته باشد و این حق ساکنانش است. حتی که مردم ایلام و ساکنان ۱۲ شهرستان همجوارشان مدتهاست که از آن محرومند. آن هم با وجود تجهیز سالن آمفیتئاتر مجتمع فرهنگیهنری ایلام به نام سینما فرهنگ و دو سالنِ دیگر؛ یکی در آبدانان و دیگری در ایوان. (عکس اصلی: سینما آزادی کرمانشاه)
از ۶ استانی که سالن سینما فقط در مرکزشان قرار داشت، چه خبر؟/ استانهایی که با سفر و گفتوگو هم گره از مشکلشان باز نشد
حبیب ایلبیگی، مدیرعامل موسسه سینماشهر که هماکنون برای رسیدن به شمالغربیترین نقطه ایران، در مسیر ماکو در استان آذربایجان غربی است تا فردا، دوشنبه ۱۴۰۵/۰۳/۲۵ سینمای این شهر را پس از ۳۰ سال افتتاح کند پیش از پرداختن به اعداد و ارقام، با جدا کردن ۶ استان از ۳۱ استان ایران، به بررسیهای صورت گرفته در سال ۱۴۰۴ در موسسه متبوعش اشاره میکند و به آل نور میگوید: «طبق بررسیهایمان ما در موسسه سینماشهر در سال ۱۴۰۴، در ۶ استان از ۳۱ استان، تنها مراکز استانها دارای سالن سینمای فعال بودند و شهرستانهای آنها علیرغم نیاز به راهاندزی سالن سینما، از این امکان بهرهای نداشتند. این استانها (به ترتیب میزان جمعیت از کم به زیاد) شامل ایلام، چهارمحالوبختیاری، اردبیل، کرمانشاه، زنجان و قزوین بودند. ضمن این که قم هم همینطور بود اما با توجه به این که جز مرکز استان، شهرستانهای آن جزو شهرستانهای پرجمعیت محسوب نمیشوند در این دستهبندی ششگانه به شمار نیامد. در حالی که ایلام، چهارمحالوبختیاری، اردبیل، کرمانشاه، زنجان و قزوین بهترتیب با ۱۲، ۱۲، ۸، ۱۲، ۶ و ۱۴ شهرستان باید جز مرکز، در دیگر نقاط استان نیز؛ نقاطی با جمعیت بالای ۱۰۰ هزار نفر، صاحب سینما شوند.»
مدیرعامل موسسه سینماشهر صحبت را با یادآوری سفر به این ۶ استان در سال ۱۴۰۴ برای بررسی زیرساختهای فرهنگی آنها ادامه میدهد و میافزاید: «بهعنوان مثال، در سفر به استان ایلام که خرداد ۱۴۰۴ صورت گرفت از مجتمعهای فرهنگیهنری شهرستانهای ایلام، آبدانان، مهران، ملکشاهی، بدره، درهشهر، سیروان و ایوان بازدید کردیم. آن زمان تنها سینمای استان ایلام (سالن آمفیتئاتری به نام «سینما فرهنگ» واقع در مجتمع فرهنگیهنری ایلام) پس از چند ماه تعطیلی دوباره راهاندازی شده بود، هرچند متاسفانه هماکنون در حال فعالیت نیست. همچنین در سفر به آبدانان مشاهده کردیم که این شهرستان با وجود برخورداری از یک سالن سینما در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تا سال ۱۳۹۹، به دلیل اختلاف موجود میان بهرهبردار سالن و پخشکنندگان، با وجود تجهیز توسط موسسه سینماشهر، در دهه ۹۰ غیرفعال شده است. البته موسسه سینماشهر میتواند این اختلاف را از طریق مرکز تماس سینمای ایران (آریاتِک) و با استفاده از تواناییاش در پیگیری مشکلات بهرهبرداران سالنهای سینما بهویژه در شهرهای کوچک با پخشکننده حل کند. ضمن این که با توجه به کمبود نیروی تربیتشده سینمادار در اغلب این شهرها میتواند در کنار تجهیز به آموزش و پشتیبانی نیز بپردازد.»
ایلبیگی که از آذر ۱۴۰۳ تاکنون مدیرعاملی موسسه سینماشهر را بر عهده دارد، ادامه میدهد: «درواقع آنچه موجب اندوه بیشتر است این است که سینما فرهنگ ایلام، سینما سراب آبدانان و سینما کلهر ایوان -که البته هیچکدام سالن سینمای خصوصی نیستند و هر سه، بخشی از مجتمعهای فرهنگیهنریاند که به عنوان محل نمایش فیلم تجهیز شدهاند- از امکان مورد بهرهبرداری قرار گرفتن، برخوردارند. به عبارت دیگر، میتوانند دستکم به عنوان امکاناتی حداقلی بار دیگر به کار گرفته شوند. متاسفانه اما با وجود تلاشهای سال گذشته ما و علیرغم میل باطنیمان، هنوز تغییری در این وضعیت به وجود نیامده است. چراکه برای ایجاد تغییر، نیازمند حضور بهرهبردارانی از بخش خصوصی و عملکردن آنها طبق آییننامههای دولتی درخصوص واگذاری مجتمعهای فرهنگیهنری هستیم که هنوز اتفاق نیفتاده است.»
مشابه آنچه در استان ایلام رخ داده در کرمانشاه هم اتفاق افتاده است. ایلبیگی که ازجمله مسئولیتهای پیشینش میتوان به معاونت ارزشیابیونظارت سازمان سینمایی اشاره کرد درخصوص وضعیت استان کرمانشاه میافزاید: «اسلامآباد غرب یکی از شهرستانهای پرجمعیت استان کرمانشاه است که مجتمع فرهنگیهنری غدیرِ آن، به دلیل تغییر بهرهبردار چند سالی است غیرفعال شده است. هرچند مقرر شده است سریعاً بهرهبردار دیگری جایگزین بهرهبردار پیشین و سالن مجدد فعال شود.» چهارمحالوبختیاری، استان دیگری است که ایلبیگی با سابقه ریاست هیاتمدیره و مدیرعاملی انجمن سینمای جوانان ایران، با تاسف از آن نام میبرد و میگوید: «در چهارمحالوبختیاری هم علیرغم این که پیگیری بسیار، سفر و گفتوگوهای متعدد کردیم هنوز نتایج آن به دست نیامده است. از یکسو سینما «۸ شهریور» بروجن در غیاب بهرهبردار تعطیلی چندساله را سپری میکند که درخواست کردهایم هرچه سریعتر بهرهبردار جدید آن معرفی شود تا بتوانیم در تجهیز آن همکاری کنیم. از سوی دیگر مجتمعهای فرهنگیهنری فارسان و لردگان باید مراحلی را طی کنند تا بتوانیم آماده تجهیزشان شویم.»
سینما بهمن زنجان